मुंबई : Post Office Schemes : वाढती महागाई आणि गुंतवणुकीतील जोखीम लक्षात घेता अनेक नागरिक सुरक्षित पर्यायांच्या शोधात आहेत. अशा परिस्थितीत पोस्ट ऑफिसच्या लघुबचत योजना आजही सर्वाधिक विश्वासार्ह मानल्या जातात. केंद्र सरकारच्या हमीमुळे या योजनांमधील गुंतवणूक सुरक्षित राहते. त्याचबरोबर आकर्षक व्याजदर, नियमित उत्पन्न आणि करसवलतीचा लाभही गुंतवणूकदारांना मिळतो.
मासिक उत्पन्न योजनेतून दरमहा निश्चित कमाई
पोस्ट ऑफिसची मासिक उत्पन्न योजना (Monthly Income Scheme – MIS) नियमित उत्पन्न शोधणाऱ्यांसाठी लोकप्रिय पर्याय आहे. या योजनेत एकदाच ठराविक रक्कम जमा केल्यानंतर दरमहा व्याजाच्या स्वरूपात उत्पन्न मिळते. सध्या या योजनेवर 7.4 टक्के वार्षिक व्याजदर लागू आहे.
या योजनेत वैयक्तिक खात्यात 9 लाख रुपये, तर संयुक्त खात्यात 15 लाख रुपये गुंतवता येतात. पती-पत्नीने संयुक्त खात्यात कमाल गुंतवणूक केल्यास पाच वर्षांच्या कालावधीत केवळ व्याजातून सुमारे 5.55 लाख रुपये मिळू शकतात. यामुळे दरमहा सुमारे 9,250 रुपयांचे निश्चित उत्पन्न मिळण्याची संधी उपलब्ध होते.
राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्रातून चक्रवाढ व्याजाचा लाभ
मोठी बचत निर्माण करू इच्छिणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र (NSC) हा उत्तम पर्याय आहे. या योजनेचा कालावधी 5 वर्षांचा असून सध्या 7.7 टक्के वार्षिक व्याजदर दिला जात आहे.
या योजनेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे चक्रवाढ व्याज. त्यामुळे व्याजावरही व्याज मिळत राहते आणि गुंतवणूक जलद गतीने वाढते. किमान 1,000 रुपयांपासून गुंतवणूक करता येते आणि कमाल मर्यादा नाही. उदाहरणार्थ, 10 लाख रुपयांची गुंतवणूक केल्यास मुदतपूर्तीनंतर सुमारे 14.49 लाख रुपये मिळू शकतात.
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी सर्वाधिक परतावा देणारी योजना
ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना (SCSS) ही 60 वर्षांवरील नागरिकांसाठी विशेष तयार करण्यात आलेली योजना आहे. या योजनेत इतर अनेक बचत योजनांच्या तुलनेत अधिक व्याज मिळते. व्याजाची रक्कम दर तीन महिन्यांनी थेट खात्यात जमा केली जाते.
या योजनेत एका व्यक्तीला 30 लाख रुपयांपर्यंत गुंतवणूक करता येते. कमाल गुंतवणूक केल्यास दरवर्षी 2.46 लाख रुपये व्याज मिळू शकते. म्हणजेच पाच वर्षांत केवळ व्याजाच्या माध्यमातून 12.30 लाख रुपयांपर्यंत उत्पन्न मिळण्याची संधी उपलब्ध होते, तर मूळ रक्कमही सुरक्षित राहते.
करसवलतीसह सुरक्षित गुंतवणुकीचा लाभ. Post Office Schemes
पोस्ट ऑफिसच्या अनेक योजनांमध्ये प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80C अंतर्गत करसवलतीचाही लाभ मिळतो. पात्र गुंतवणुकीवर 1.5 लाख रुपयांपर्यंत करसूट मिळू शकते. शिवाय या योजना बाजारातील चढ-उतारांपासून पूर्णपणे सुरक्षित असल्याने ग्रामीण आणि शहरी भागातील गुंतवणूकदारांचा त्यांना मोठा प्रतिसाद मिळत आहे.
सुरक्षितता, आकर्षक व्याजदर, नियमित उत्पन्न आणि करसवलत या सर्व बाबींचा विचार करता पोस्ट ऑफिसच्या बचत योजना दीर्घकालीन आर्थिक नियोजनासाठी प्रभावी पर्याय ठरत आहेत. भविष्यासाठी सुरक्षित आर्थिक आधार तयार करू इच्छिणाऱ्यांसाठी या योजना फायदेशीर मानल्या जात आहेत.