नवी दिल्ली : New Labour Code 2026 देशातील कर्मचाऱ्यांसाठी नव्या कामगार नियमांमधून महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. कर्मचाऱ्यांच्या लहान मुलांच्या संगोपनासाठी क्रेच सुविधा किंवा त्यासाठी आर्थिक मदत देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. त्यामुळे काम करणाऱ्या पालकांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
नव्या Labour Codes अंतर्गत ठरावीक पात्रता पूर्ण करणाऱ्या आस्थापनांना कर्मचाऱ्यांच्या लहान मुलांसाठी क्रेचची सुविधा उपलब्ध करून द्यावी लागणार आहे. केंद्र सरकारने चार Labour Codes संदर्भातील अंतिम नियम 8 मे 2026 रोजी अधिसूचित केले आहेत.
क्रेचची सुविधा नसेल तर काय?
कंपनीकडे प्रत्यक्ष क्रेच सुविधा उपलब्ध नसल्यास, नियमांनुसार पात्र परिस्थितीत क्रेच अलाउन्स देण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे. केंद्राच्या नियमांनुसार हा भत्ता प्रति मुलाला किमान ₹500 प्रतिमहिना, जास्तीत जास्त दोन मुलांसाठी देण्याची तरतूद आहे. ही सुविधा मुलाचे वय सहा वर्षांपर्यंत लागू होऊ शकते.
याचा अर्थ पात्र कर्मचाऱ्याला दोन मुलांसाठी दरमहा किमान ₹1,000 पर्यंत क्रेच भत्ता मिळू शकतो. मात्र, कोणत्या आस्थापनांना कोणती तरतूद लागू होईल, यासाठी संबंधित Labour Code आणि लागू नियम तपासणे आवश्यक आहे.
50 किंवा त्यापेक्षा अधिक कर्मचाऱ्यांच्या आस्थापनांना महत्त्व. New Labour Code 2026
क्रेच सुविधेबाबत 50 किंवा त्यापेक्षा अधिक कर्मचारी/कामगार असलेल्या आस्थापनांचा विशेष उल्लेख करण्यात आला आहे. तसेच क्रेच सुविधा कंपनीच्या परिसरात किंवा कर्मचाऱ्यांना सहज उपलब्ध होईल अशा योग्य ठिकाणी असू शकते.
महत्त्वाचे म्हणजे ही सुविधा केवळ महिला कर्मचाऱ्यांपुरती मर्यादित न ठेवता काम करणाऱ्या पालकांना मदत करण्याच्या व्यापक उद्देशाने पाहिली जात आहे. त्यामुळे लहान मुलांची जबाबदारी असलेल्या कर्मचाऱ्यांना याचा फायदा होण्याची शक्यता आहे.
काम करणाऱ्या पालकांना मोठा दिलासा
नोकरी आणि मुलांची काळजी यामध्ये समतोल साधताना अनेक पालकांना अडचणींचा सामना करावा लागतो. विशेषतः लहान मुलांच्या डे-केअर किंवा क्रेचचा खर्च मोठा असू शकतो. अशा परिस्थितीत कंपनीकडून क्रेच सुविधा किंवा भत्ता मिळाल्यास कर्मचाऱ्यांवरील आर्थिक भार काही प्रमाणात कमी होऊ शकतो.
दरम्यान, क्रेचमध्ये मुलांच्या सुरक्षिततेसह सुविधा, कर्मचारी, प्रवेश आणि इतर मानकांचे पालन करण्याबाबतही नियम लागू आहेत. त्यामुळे कंपन्यांना केवळ सुविधा उपलब्ध करून देणे नव्हे, तर निर्धारित नियमांचे पालन करणेही महत्त्वाचे ठरणार आहे.
एकूणच, नव्या Labour Codes मुळे काम करणाऱ्या पालकांसाठी बालसंगोपनाशी संबंधित सुविधा अधिक स्पष्ट होत असून, पात्र कर्मचाऱ्यांना क्रेच सुविधा किंवा क्रेच भत्त्याचा फायदा मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.