नवी दिल्ली : कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (EPF) खातेदारांसाठी अत्यंत महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. जर तुमचे लग्न झाले असेल आणि तुम्ही अद्याप EPF खात्यातील नॉमिनी अपडेट केला नसेल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी महत्त्वाची आहे. कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी योजनेतील नियमांनुसार, लग्नापूर्वी केलेले नॉमिनेशन विवाहानंतर आपोआप अवैध ठरते. त्यामुळे लग्नानंतर नवीन नॉमिनीची नोंद करणे आवश्यक आहे.
लग्नानंतर जुने नॉमिनेशन का रद्द होते?
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी योजना, २०२६ मधील परिच्छेद ४४ नुसार, सदस्याने लग्नापूर्वी EPF खात्यात केलेले नामनिर्देशन विवाहानंतर आपोआप रद्द मानले जाते. त्यामुळे लग्नापूर्वी नॉमिनी म्हणून ज्यांचे नाव नोंदवले होते, त्या व्यक्तीला विवाहानंतर EPF रकमेवर कायदेशीर दावा करता येत नाही. अशा परिस्थितीत नवीन नॉमिनीची नोंद करणे आवश्यक ठरते.
लग्नानंतर फक्त पती किंवा पत्नीच नॉमिनी असणे बंधनकारक आहे का?
नाही. EPFO च्या नियमांनुसार, लग्नानंतर नॉमिनी म्हणून केवळ पती किंवा पत्नीचे नाव देणे बंधनकारक नाही. सदस्य आपल्या पती-पत्नीसह आई-वडील, मुले किंवा इतर पात्र कुटुंबीयांना नॉमिनी म्हणून नियुक्त करू शकतात. तसेच एकापेक्षा अधिक नॉमिनी नियुक्त करण्याची सुविधाही उपलब्ध असून प्रत्येकाला किती टक्के हिस्सा द्यायचा हे सदस्य स्वतः ठरवू शकतात.
EPF खात्यात नॉमिनी कसा अपडेट कराल?
EPFO Unified Member Portal वर UAN आणि पासवर्डच्या मदतीने लॉगिन करा. त्यानंतर Manage विभागातील e-Nomination हा पर्याय निवडा. नवीन नॉमिनीची माहिती, नाते आणि वाट्याचा टक्का (Share Percentage) नमूद करा. त्यानंतर आधारशी लिंक असलेल्या मोबाईल क्रमांकावर आलेल्या OTP द्वारे पडताळणी करून अर्ज सबमिट करा.
नॉमिनेशन अपडेट करण्यापूर्वी या गोष्टी तपासा
- UAN शी आधार क्रमांक लिंक असावा.
- EPFO च्या नोंदींमध्ये मोबाईल क्रमांक, फोटो आणि पत्ता अद्ययावत असावा.
- नॉमिनीचा आधार क्रमांक, बँक खात्याची माहिती आणि आवश्यक कागदपत्रे उपलब्ध असावीत.
नॉमिनी अपडेट करणे का आवश्यक?
EPF खातेदाराचा मृत्यू झाल्यास खात्यातील रक्कम कायदेशीर नॉमिनीला दिली जाते. मात्र विवाहानंतर नॉमिनेशन अपडेट केले नसल्यास दावा प्रक्रियेत अडचणी निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे कुटुंबीयांना अनावश्यक त्रास टाळण्यासाठी लग्नानंतर शक्य तितक्या लवकर EPF खात्यातील नॉमिनी अपडेट करणे हिताचे मानले जाते.