मुलींना मिळतो मुलांसारखाच समान वारसाहक्क
मुंबई : Property Land Record : मालमत्तेच्या वाटपावरून अनेकदा कुटुंबांमध्ये वाद निर्माण होतात. विशेषतः महिलांच्या वारसाहक्काबाबत अजूनही अनेकांमध्ये संभ्रम दिसून येतो. एखाद्या महिलेला भाऊ नसल्यास किंवा आई-वडीलांचे निधन झाले असल्यास तिच्या माहेरच्या मालमत्तेवर नेमका कुणाचा हक्क राहतो? याबाबत हिंदू वारसा कायद्यात स्पष्ट तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.
हिंदू वारसा (सुधारणा) कायदा 2005 नुसार मुलींना वडिलोपार्जित मालमत्तेत मुलांप्रमाणेच समान अधिकार देण्यात आले आहेत. त्यामुळे मुलगी विवाहित असो किंवा अविवाहित, ती कुटुंबातील कायदेशीर वारसदार मानली जाते.
जर एखाद्या कुटुंबात मुलगा नसून फक्त मुलगी असेल, तर आई-वडिलांच्या मृत्यूनंतर त्या मालमत्तेवर पहिला कायदेशीर हक्क मुलीचाच राहतो. अशा परिस्थितीत इतर नातेवाईकांना थेट मालमत्तेवर दावा करता येत नाही.
आई-वडिलांच्या निधनानंतर मालमत्तेचे वाटप कसे होते? Property Land Record
महिलेचे आई-वडील दोघांचेही निधन झाले आणि तिला भाऊ नसल्यास, माहेरची संपूर्ण मालमत्ता त्या महिलेकडे हस्तांतरित होऊ शकते. घर, जमीन, शेती किंवा इतर स्थावर मालमत्ता तिच्या नावावर करण्याचा पूर्ण कायदेशीर अधिकार तिला मिळतो.
जर मालमत्तेबाबत कोणतेही लिखित मृत्युपत्र (Will) तयार केलेले नसेल, तर हिंदू वारसा कायद्यानुसार कायदेशीर वारसांमध्ये मालमत्तेचे वाटप केले जाते. अशा वेळी मुलगी ही पहिल्या क्रमांकाची वारसदार मानली जाते.
तसेच, विवाहित मुलीलाही माहेरच्या संपत्तीवर समान हक्क कायम राहतो. लग्न झाल्यानंतर तिचा वारसाहक्क संपत नाही, हेही कायद्यात स्पष्ट करण्यात आले आहे.
वाद टाळण्यासाठी काय काळजी घ्यावी? Property Land Record
मालमत्तेच्या वाटपावरून भविष्यात वाद निर्माण होऊ नयेत यासाठी कुटुंबांनी वेळेत कायदेशीर कागदपत्रे तयार ठेवणे आवश्यक मानले जाते. मृत्युपत्र, मालकी हक्काची कागदपत्रे आणि वारस प्रमाणपत्र यांची योग्य नोंद ठेवणे महत्त्वाचे असते.
तज्ज्ञांच्या मते, मालमत्तेच्या बाबतीत संभ्रम असल्यास कायदेशीर सल्ला घेणे फायदेशीर ठरते. त्यामुळे भविष्यातील वाद आणि न्यायालयीन प्रक्रिया टाळण्यास मदत होऊ शकते.