Created by satish :- 18 march 2026
Fitment factor update :- नमस्कार मित्रांनो आठव्या वेतन आयोगाच्या फिटमेंट फॅक्टरबाबत एक मोठे अपडेट समोर आले आहे. निवृत्तीवेतनधारकांनी एक नवीन ‘हायब्रीड फॉर्म्युला’ (फिटमेंट फॅक्टर हायब्रीड फॉर्म्युला) सुचवला आहे, ज्यामुळे पगार आणि निवृत्तीवेतनामध्ये लक्षणीय बदल होऊ शकतात.
आठवा वेतन आयोग अजूनही सुरुवातीच्या टप्प्यात असला तरी, कर्मचारी आणि निवृत्तीवेतनधारक संघटनांकडून फिटमेंट फॅक्टरवर दबाव वाढत आहे.
फिटमेंट फॅक्टर हा एक गुणक आहे, जो जुन्या मूळ वेतनाचे (आठव्या वेतन आयोगातील वेतनवाढ) नवीन वेतनात रूपांतर करण्यासाठी वापरला जातो आणि त्यावरून निवृत्तीवेतन व भत्त्यांमधील वाढ निश्चित होते.Fitment factor update
⭕फिटमेंट फॅक्टरसाठी एफएनपीओची मागणी काय आहे?
एफएनपीओने (फेडरेशन ऑफ नॅशनल पोस्टल ऑर्गनायझेशन्स) सुरुवातीला ३.० च्या फिटमेंट फॅक्टरची मागणी केली होती. २०२५ च्या एका अहवालात १.८२ ते २.४६ च्या दरम्यानच्या श्रेणीचा अंदाज वर्तवण्यात आला होता.
दरम्यान, रेल्वे ज्येष्ठ नागरिक कल्याण समितीने १४ मार्च २०२६ रोजी आयोगाच्या अध्यक्षांना एक नवीन प्रस्ताव सादर केला. आयोगाच्या १८-प्रश्नांच्या प्रश्नावलीला प्रतिसाद म्हणून ही सूचना सादर करण्यात आली होती.employees update
🔴संघटनेचे म्हणणे आहे की
फिटमेंट फॅक्टर असा असावा की, तो महागाई आणि बदलत्या आर्थिक परिस्थितीमुळे कर्मचाऱ्यांच्या, विशेषतः निवृत्तीवेतनधारकांच्या, वास्तविक उत्पन्नातील घटीची भरपाई करेल.
⭕फिटमेंट फॅक्टरसाठी संकरित सूत्र काय आहे?
सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, समितीने फिटमेंट फॅक्टर निश्चित करण्यासाठी ‘संकरित मॉडेल’ स्वीकारण्याची शिफारस केली आहे. यामध्ये डॉ. वॉलेस ॲक्रॉइड यांचे सूत्र, सातव्या वेतन आयोगाचा दृष्टिकोन आणि पाचव्या वेतन आयोगाचे स्थिर सापेक्ष उत्पन्न मॉडेल या तीन जुन्या पद्धतींचा समावेश आहे.
समितीच्या मते, या नवीन सूत्रामुळे अधिक संतुलित आणि वास्तववादी फिटमेंट फॅक्टर निश्चित करणे शक्य होईल, ज्यामुळे निवृत्तीवेतनधारकांच्या मूळ निवृत्तीवेतनात खऱ्या अर्थाने वाढ होईल.
🔵केवळ मूलभूत खर्चच नव्हे, तर सर्व अत्यावश्यक खर्चांचा समावेश केला पाहिजे.
प्रस्तावात असेही म्हटले आहे की, फिटमेंट फॅक्टर निश्चित करताना, केवळ मूलभूत खर्चच नव्हे, तर आजच्या काळातील अत्यावश्यक खर्चांचाही समावेश केला पाहिजे. यामध्ये दैनंदिन वस्तू, इंटरनेट आणि डिजिटल खर्च, आरोग्य विमा हप्ते आणि आरोग्यसेवेचा वाढता खर्च यांचा समावेश करण्याची शिफारस करण्यात आली आहे.employee news
🔴कुटुंब एकक ४ सदस्यांपर्यंत मर्यादित ठेवण्याचा प्रस्ताव
याव्यतिरिक्त, अधिक वास्तववादी गणना सुनिश्चित करण्यासाठी, कुटुंब एकक ४ सदस्यांपर्यंत निश्चित करावे, असे सुचवण्यात आले आहे. समितीने असेही म्हटले आहे की, वेगवेगळ्या स्तरांवरील कर्मचाऱ्यांसाठी वेगवेगळे फिटमेंट फॅक्टर विचारात घेतले जाऊ शकतात, परंतु पेन्शन सुधारणांमध्ये समानता राखणे आवश्यक असेल.
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की, ७ व्या वेतन आयोगाने ॲक्रॉइड सूत्रानुसार वेतन संरचना स्थापित केली होती, ज्यामध्ये राहणीमानाचा खर्च विचारात घेतला गेला होता.
🔵अंतिम अहवाल कधी अपेक्षित आहे?
८ वा वेतन आयोग सध्या माहिती संकलन आणि बैठका घेण्याच्या प्रक्रियेत आहे. त्याचा अंतिम अहवाल २०२७ पर्यंत प्रसिद्ध होण्याची अपेक्षा आहे आणि त्याच वर्षी त्याची अंमलबजावणी केली जाऊ शकते. तज्ञांचा असा विश्वास आहे की, जर कामगार संघटनांकडून दबाव वाढला, तर फिटमेंट फॅक्टर ३.० किंवा त्याहून अधिक वाढवला जाऊ शकतो, परंतु अंतिम निर्णय सरकार आपल्या आर्थिक परिस्थितीनुसार घेईल.fitment factor
एकंदरीत, फिटमेंट फॅक्टरवरील हे नवीन सूत्र भविष्यात कर्मचारी आणि निवृत्तीवेतनधारक या दोघांसाठीही मोठा दिलासा ठरू शकते.