मुंबई : School Education SOP : राज्यातील शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना दिल्या जाणाऱ्या शारीरिक शिक्षेविरोधात शिक्षण विभागाने कडक भूमिका घेतली आहे. विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि मानसिक आरोग्य जपण्यासाठी शारीरिक शिक्षा पूर्णपणे बंद करण्याबाबत नवा SOP (Standard Operating Procedure) जारी करण्यात आला आहे. या SOP नुसार शिक्षक, शिक्षकेतर कर्मचारी तसेच शाळा व्यवस्थापनावर स्पष्ट जबाबदाऱ्या निश्चित करण्यात आल्या आहेत.
शारीरिक शिक्षेला ‘शून्य सहनशीलता’. School Education SOP
शिक्षण विभागाच्या नव्या SOP नुसार कोणत्याही परिस्थितीत विद्यार्थ्यांना मारहाण, कान पकडायला लावणे, उठाबशा, मानसिक छळ किंवा अपमानास्पद वागणूक देणे पूर्णपणे बेकायदेशीर ठरणार आहे. अशा प्रकारची कृती केल्यास संबंधितांवर शिस्तभंगाची कठोर कारवाई केली जाणार आहे.
विद्यार्थ्यांच्या हक्कांना प्राधान्य. School Education SOP
हा SOP बालहक्क संरक्षण कायदा आणि शिक्षणाचा हक्क कायदा (RTE) यानुसार तयार करण्यात आला आहे. विद्यार्थ्यांना भीतीमुक्त, सुरक्षित आणि आनंददायी शिक्षण वातावरण मिळावे, हा यामागील मुख्य उद्देश असल्याचे शिक्षण विभागाने स्पष्ट केले आहे.
शिक्षक व शाळा व्यवस्थापनासाठी महत्त्वाचे निर्देश. School Education SOP
- नव्या SOP मध्ये शिक्षक व शाळा प्रशासनासाठी खालील महत्त्वाच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
- शिस्तीच्या नावाखाली शारीरिक किंवा मानसिक शिक्षा देऊ नये.
- विद्यार्थ्यांशी संवाद, समुपदेशन आणि सकारात्मक पद्धतींचा अवलंब करावा.
- तक्रार प्राप्त झाल्यास तातडीने चौकशी करून अहवाल सादर करावा.
- पालक व विद्यार्थ्यांना तक्रार निवारण यंत्रणेबाबत माहिती द्यावी.
- तक्रार आल्यास कठोर कारवाई.
जर एखाद्या शाळेत शारीरिक शिक्षेचा प्रकार घडल्याचे आढळले, तर संबंधित शिक्षकांवर तसेच शाळा व्यवस्थापनावर विभागीय चौकशी, निलंबन किंवा कायदेशीर कारवाई होऊ शकते, असा स्पष्ट इशारा SOP मध्ये देण्यात आला आहे.
पालकांसाठी दिलासा
या निर्णयामुळे पालकांमध्ये समाधान व्यक्त केले जात आहे. अनेक पालकांनी शाळांमध्ये होणाऱ्या शारीरिक शिक्षेबाबत चिंता व्यक्त केली होती. नव्या SOP मुळे विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षिततेला अधिक बळ मिळणार असल्याचे मत पालकवर्गातून व्यक्त होत आहे.
शाळांमध्ये सकारात्मक शिस्तीवर भर
शिक्षण विभागाने शाळांना Positive Discipline पद्धतीचा अवलंब करण्याचा सल्ला दिला आहे. यामध्ये समुपदेशन, प्रेरणा, मार्गदर्शन आणि विद्यार्थ्यांच्या अडचणी समजून घेण्यावर भर देण्यात आला आहे.
