Wife Property New Update 2026 : नमस्कार मित्रांनो, आजकाल अनेकांच्या मनात एक महत्त्वाचा प्रश्न असतो – पत्नीला पतीच्या मालमत्तेत कायदेशीर अधिकार आहे का? लग्न झाल्यानंतर पत्नी आपोआप पतीच्या संपत्तीत हक्कदार होते का, याबाबत समाजात अनेक गैरसमज आहेत.
या संदर्भात Supreme Court Property Rights विषयावर वेळोवेळी महत्त्वाचे निर्णय दिले गेले आहेत. आजच्या या लेखात आपण पत्नीचे legal rights in husband property नेमके काय आहेत, हे सोप्या भाषेत समजून घेणार आहोत. 🔵 सामान्य धारणा आणि कायदेशीर वास्तव सर्वसाधारणपणे असे मानले जाते की लग्न झाल्यानंतर पत्नीला पतीच्या सर्व मालमत्तेत आपोआप हिस्सा मिळतो. मात्र Indian Property Law नुसार ही धारणा पूर्णपणे चुकीची आहे. भारतात मालमत्ता हक्कांसाठी वेगवेगळे कायदे लागू आहेत. त्या कायद्यांनुसार, 👉 फक्त लग्न झाले म्हणून पत्नीला पतीच्या मालमत्तेत आपोआप अधिकार मिळत नाही.
🔴 पती जिवंत असताना वैयक्तिक मालमत्तेवरील हक्क.
जोपर्यंत पती जिवंत आहे, तोपर्यंत त्याने स्वतः कमावलेल्या (Self Acquired Property) मालमत्तेवर पत्नीचा कोणताही कायदेशीर हक्क नसतो.
पतीने स्वतःहून पत्नीच्या नावावर मालमत्ता केली, तरच पत्नी हक्कदार ठरते.
वसीयत (Will) मध्ये पत्नीचे नाव असल्यास तिला हिस्सा मिळतो.
अन्यथा पत्नीला त्या मालमत्तेवर दावा करता येत नाही
हे नियम Husband Property Rights अंतर्गत स्पष्ट केलेले आहेत.
⭕ पतीचा मृत्यू झाल्यानंतर (Intestate Case) जर पतीचा मृत्यू वसीयत न करता झाला, तर परिस्थिती बदलते.
Hindu Succession Act नुसार – पत्नी ही पतीची पहिली कायदेशीर वारस मानली जाते मुलं आणि पत्नी यांना समान प्रमाणात हिस्सा मिळतो काही प्रकरणांत पत्नीला मुख्य हक्क दिला जातो याला Inheritance Law India अंतर्गत संरक्षण आहे.
🟢 वडिलोपार्जित मालमत्तेत पत्नीचा अधिकार
वडिलोपार्जित मालमत्ता म्हणजे – 👉 आजोबा → वडील → मुलगा अशा पिढ्यान्-पिढ्या चालत आलेली संपत्ती
महत्त्वाचे नियम :
सासू-सासरे जिवंत असताना पत्नीला वडिलोपार्जित संपत्तीत थेट अधिकार नसतो
पतीचा मृत्यू झाल्यास, पतीच्या वाट्यापुरता हिस्सा पत्नीला मिळू शकतो
हा हक्क Property Rights for Women अंतर्गत मर्यादित स्वरूपाचा असतो
🔵 घटस्फोट किंवा वेगळे राहिल्यानंतर हक्क घटस्फोट झाल्यानंतर –
पत्नीला पतीच्या मालमत्तेवर थेट हक्क मिळत नाही
मात्र Maintenance / Alimony मिळण्याचा अधिकार असतो
भत्त्याची रक्कम पतीचे उत्पन्न आणि मालमत्तेवर अवलंबून असते
हा निर्णय Divorce Property Settlement India नियमांनुसार दिला जातो.
1978 मध्ये सुप्रीम कोर्टाने दिलेल्या एका ऐतिहासिक निर्णयात स्पष्ट केले की – 👉 जी मालमत्ता पती-पत्नी दोघांच्या नावावर आहे, त्या मालमत्तेवर पत्नीला समान अधिकार आहे. हा निर्णय महिलांच्या Property Ownership Rights साठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.
🔴 स्त्रीधन (Stridhan) म्हणजे काय?
स्त्रीधन म्हणजे – लग्नात मिळालेली दागिने पैसे, भेटवस्तू
आई-वडिलांनी दिलेली मालमत्ता या सर्वांवर पूर्ण अधिकार फक्त पत्नीचाच असतो.
पती किंवा सासरचे लोक पत्नीच्या परवानगीशिवाय स्त्रीधन विकू शकत नाहीत.
पत्नीला पतीच्या मालमत्तेत आपोआप हक्क मिळत नाही वसीयत, मृत्यू किंवा कायदेशीर तरतुदींमुळेच अधिकार मिळतो स्त्रीधनावर पूर्ण अधिकार पत्नीचाच असतो ही माहिती विविध कायदेशीर स्रोत व इंटरनेटवरील उपलब्ध माहितीनुसार तयार करण्यात आली आहे. अधिक अचूक माहितीसाठी कायदेशीर सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
